بیداری دوباره جنبش سبز و شکست اجلاس پرهزینه تهران

آیا حاکمیت بهتر است مطالبات جنبش اعتراضی را به عنوان تنها راه بقای نظام بپذیرد یا خود را در منجلاب قذافی و اسد گرفتار سازد.

محمد رضا سرداری:  زلزله بلایی طبیعی است که هر چند آثار خانمان براندازی بر جای می گذارد و عده ای را بی سرپناه وبی سرپرست می سازد اما به گواه جغرافی دانان ثمرات و برکاتی را نیز می تواند در پی داشته باشد. از جمله آنکه بسیاری از منابع کانی که در عمق زمین مدفون و ناشناخته بوده اند در اثر زیر و رو شدن پوسته زمین در دسترس بشر قرار می گیرند.

با این حال در کشور سیاست زده ما زلزله می تواند آثاری اجتماعی نیز بر جای گذارد. زلزله آذربایجان نمونه روشنی از اثر اجتماعی یک بلای طبیعی بر دگرگونی فضای سیاسی و اجتماعی است. پس از گذشت سه سال از دوره پر افت و خیز جنبش سبز و در شرایطی که جنبش در شرایط رکود بسر می برد زلزله آذربایجان بار دیگر فرصتی را فراهم ساخت تا هواداران جنبش در خلا اطلاع رسانی و کمک رسانی در زلزله از سوی دولت بار دیگر روح وحدت و همدلی ملی را در غیاب حاکمیت بیازمایند. حضور خبرنگاران مستقل در صحنه و اطلاع رسانی آنها در شبکه های مجازی و رسانه های مستقل خارج از کشور از یک سو و حضور فعال شخصیتها و افراد مستقل در امداد رسانی و جمع آوری کمکهای مردمی برای ارسال به مناطق زلزله زده که بخش اعظم آن از سوی فعالین جنبش سبز در داخل کشور صورت گرفت نشان از این واقعیت داشت که گویی زلزله ای در جنبش روی داده و بدنه خاموش جنبش را به حرکت واداشته است. از همین رو سران قدرت نیز احساس خطر کردند و کوشیدند تا با امنیتی کردن روند امداد رسانی و بازداشت برخی امداد رسانان و خبرنگاران مستقل مانع از فراگیر شدن این حرکت عمومی شوند.

با این وجود باد زلزله آتش زیر خاکستر جنبش را شعله ور ساخته بود و در فاصله ای نه چندان دور با انتشارخبر بستری شدن میرحسین موسوی در بیمارستان به علت عارضه قلبی، جنبش گامی دیگر به جلو برداشت و این خبر به گونه ای بازتاب یافت که فضای سیاسی در ایران را تحت الشعاع خویش قرار داد و حاکمیت که می کوشید در شرایط حساس منطقه با بهره برداری از میزبانی اجلاس سران عضو گروه عدم تعهد مشروعیتی برای خویش کسب کند در موضع دشواری قرار گرفت تا جایی که تصمیم خویش بر آزادی تعدادی از فعالان سیاسی که روح تازه ای در جنبش دمیده بود را تعدیل کرد و با امنیتی کردن فضای پایتخت نشان داد که هراس از اوج گرفتن دوباره جنبش همچنان برای آنان دغدغه ای جدی است.

فراخوان بزرگ جنبش سبز برای فریاد تکبیر در شبهای برگزاری اجلاس سران در تهران، فراخوان برای ارسال نامه به بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد که مهمان مخصوص این اجلاس بود و نهایتا به موضع گیری وی در قبال نقض حقوق بشر در ایران و پیگیری وضعیت رهبران جنبش از حاکمیت در تهران منجر شد و حملات گسترده سایبری به سایت کلمه از جمله پیامدهایی است که بیداری دوباره جنبش برجای گذاشته است. پیامدهایی که پس از حصر رهبران جنبش در دو سال اخیر کمتر شاهد آن بوده ایم.

اکنون حاکمیت که در بهره برداری سیاسی از این اجلاس شکست خورده است بار دیگر در موضعی انفعالی قرار گرفته و به امنیتی کردن بیشتر فضای داخلی می اندیشد. در واقع در شرایطی که مهمترین دستاورد اجلاس تهران چیزی جز از مشروعیت افتادن رژیم اسد نبوده و علیرغم هزینه های گزاف سیاسی و مالی برای میزبانی این نشست عملا حاصلی جز از دست دادن متحدی استراتژیک برای جمهوری اسلامی در بر نداشته است این واهمه نیز در میان سران نظام تشدید شده که با سقوط رژیم اسد موج اعتراضات بار دیگر به نقطه ای باز گردد که پیشتر از آن آغاز شده بود.

از این رو بی ثباتی سیاسی در سوریه و پیروزیهای قابل توجه مخالفان و بازتاب گسترده آن در داخل ایران مرحله جدیدی است که جنبش سبز را قادر می سازد تا رهیافت جدیدی را برای ادامه مبارزه مسالمت آمیز در پی گیرد. بهار عربی تجربه های متنوعی را در مقابل جنبش قرار داده است. تحولات در تونس و مصر در مقابل تحولات توام با خشونت لیبی و سوریه تجاربی است که امروز در مقابل جنبش سبز قرار دارد هرچند که جنبش سبز از ابتدا استراتژی مبارزه مسالمت آمیز و پرهیز از خشونت را در دستور کار خویش قرار داده بود اما این یک بازی یک طرفه نیست و نوع بازی حاکمیت نیز می تواند در استراتژی جنبش خلل وارد کند.

سوریه همچنین می تواند گوی و میدان مناسبی برای آزمون حاکمیت نیز باشد که سرکوب و کشتار جمعی نمی تواند مانع از تغییر و تحول گردد. پس از سقوط قریب الوقوع اسد که علیرغم حمایتهای همه جانبه و علنی جمهوری اسلامی از دولت سوریه به وقوع خواهد پیوست، حاکمیت فرصت چندانی برای هزینه و فایده کردن این دو انتخاب نخواهد داشت که آیا مطالبات جنبش اعتراضی ملی را به عنوان تنها راه بقای نظام بپذیرد یا خود را در منجلاب قذافی و اسد گرفتار سازد.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s